‘Rijinstructeur structureel coachen verbetert kwaliteit rijlessen’

Door rijinstructeurs in de praktijk structureel te coachen in hun eigen didactiek en rijvaardigheid, valt er nog veel winst te behalen in de kwaliteit van het Nederlandse rijonderricht. “Voor velen is het vak van rijinstructeur een eenzaam beroep. Want een zzp’er of een ondernemer van een eenmanszaak heeft vaak geen idee hoe collega’s hun rijlessen verzorgen. Door met regelmaat te coachen krijg je alle neuzen meer dezelfde kant op en worden instructeurs weer eens op bepaalde eigenschappen of gewoontes gewezen.” Dat stellen voormalig CBR-examinatoren en WRM-docenten Erwin Chen en Geraldine Storm. “En dat is belangrijk in deze branche. Want examenorganen signaleren een grote verscheidenheid in kwaliteit van de rijinstructie. Ze mogen daar alleen zelf niets aan doen.”

Met respectievelijk 7 en 11 jaar ervaring als examinator in de examenkring Rijswijk, voelden Chen en Storm zich naar eigen zeggen geroepen om met hun opgedane kennis iets te doen wat ‘meer is dan alleen examineren’. Dit streven goten ze in de vorm van een rijvaardigheidsadviesbureau, dat rijinstructeur individueel coacht en handvatten geeft. “Wat ons gedurende onze jaren bij het CBR opviel, is dat er een groot gat bestaat tussen het momenten van de praktische WRM-bijscholing van rijinstructeurs. Slechts één keer in de vijf jaar krijgen ze begeleiding. Wij denken dat het juist heel nuttig kan zijn om dat gat op te vangen met permanente educatie en de kwaliteit daarmee dus constanter te houden.”

Rijschool

Het gevoel om beoordeeld te worden is voor niemand prettig, en al helemaal niet tijdens de WRM-praktijkbegeleiding, zo weten ook Chen en Storm. “Er hangt best veel van die rit af. En omdat rijinstructeurs er vaak vijf jaar lang tegenaan hikken, loopt de spanning die erbij kom kijken meestal hoog op”, aldus Storm. “Laat het duidelijk wezen dat wij voorstander zijn van de praktijkbijscholing. Maar op deze manier bevordert het de verkeersveiligheid of de kwaliteit in de branche naar ons idee niet voldoende. Daarvoor is meer regelmaat nodig.”

Door vaker in een coachingssituatie te zitten en op een positieve manier beoordeeld en benaderd te worden, bouw je als rijinstructeur een soort ervaring met zulke omstandigheden op, zo stelt Storm. “Dit zonder meteen de verregaande gevolgen te voelen als het een keer niet goed gaat. De spanning in soortgelijke situaties neemt dus verder af. En omdat rijinstructeurs met regelmaat met hun eigen vaardigheden en zelfreflectie bezig zijn, schiet de kwaliteit van lesgeven niet alleen rond die bijscholingsperiode omhoog, omdat ze er dan erg bewust mee bezig zijn. Kwaliteit wordt veel duurzamer.”

Examinator

“Eigenlijk is het heel logisch”, zo stelt Chen. “CBR-examinatoren bijvoorbeeld, worden ook met regelmaat gecoacht om ervoor te zorgen dat ze allemaal op dezelfde manier examineren. Het gaat er dan niet om dat er negatieve punten worden aangestipt, maar dat er feedback wordt gegeven en er eenheid in het beoordelen van examenkandidaten ontstaat.”

“En als je dat bij examinatoren wilt, waarom dan niet bij diegene die naast een rijbewijskandidaat in de lesauto zit?”, zo voegt Chen toe. “Natuurlijk mag iedere rijinstructeur zijn eigen manier van lesgeven hebben. Maar er zou eigenlijk wel een bepaalde structuur moeten zijn die branchebreed wordt gehanteerd.”

Coaching

Sinds kort kunnen rijschoolhouders Chen en Storm dan ook in de armen nemen voor rijtrainingen en coaching van hun personeel. Ze werken samen in het Nederlands Kwaliteitsinstituut ter Bevordering van Rijonderricht (NKBR).”Het gaat niet om toetsing van het kunnen van de rijinstructeur, maar om het aanreiken van handvatten om nog efficiënter en beter zijn werk te doen. Wij geven feedback en zijn als het ware back-up”, aldus Chen. “We merken dat rijinstructeurs het best prettig vinden om zo nu en dan eens iemand achter in de auto te hebben zitten. En een mooie bijkomstigheid is natuurlijk dat wij kennis hebben van hetgeen bij het IBKI verlangd wordt van de rijinstructeurs. Op die manier kunnen we maatwerk leveren.”

Voor de kleinere rijschool of eenmanszaak is dergelijke training misschien wel des te belangrijker, zo voegt hij toe. “Dit omdat je tijdens de koffiepauze niemand hebt om je manier van werken mee te bespreken. Binnen de branche heerst overigens sowieso niet echt de cultuur dat je uitgebreid bespreekt op welke manier je in de lesauto met je vak bezig bent. Dus in die zin in het goed dat wij zo nu en dan meerijden en feedback kunnen geven. Anders zouden dergelijke instructeurs nooit terugkoppeling krijgen.”

Training

Volgens de trainers is twee keer per jaar een coaching volgen voldoende om de kwaliteit van de rijinstructeur ‘aan te pakken’. “We maken dan lessen van de rijinstructeur mee en doen twee keer een rijvaardigheidstraining. Het staat de instructeurs vrij om al dan niet iets met onze tips te doen. Maar wij richten ons wel op de groep die graag werkt en vooruit gaat”, zo laat Storm weten.

“En een rijinstructeur moet ervoor open staan en ons niet als de boeman zien. Dat is bijvoorbeeld vaak bij de bijscholing het geval. Rijinstructeurs zitten niet te wachten op de IBKI-examinator bij ze in de lesauto. Dit terwijl examinatoren echt geen kwade bedoelingen hebben. Het gaat puur om de verkeersveiligheid. Het voordeel is waarschijnlijk dat wij meerdere kanten van het vak hebben meegemaakt. Dat maakt dat we weten waarover we praten.”

Kwaliteit

Aan kwaliteit hang altijd een kostenplaatje vast, zo merkt de voormalig CBR-examinator daarbij op. “Maar in onze ogen is de coaching ook iets wat het extra interessant kan maken voor leerlingen en hun ouders om juist naar die rijschool toe te stappen. Je laat zien dat je voor kwaliteit gaat en niet bang bent om te leren. En daarnaast zijn wij ervan overtuigd dat de trainingen terug te zien zijn in de slagingspercentages van de rijscholen die aan de een-op-een coachingsessies deelnemen.”

Dat er interesse is, dat is inmiddels gebleken, zo stelt Chen. “We zijn al met verschillende rijscholen in het land pilots aan het draaien. Het gaat daarbij volgens hem voornamelijk om het gevoel dat de rijinstructeurs bij de coaching hebben. We kijken natuurlijk met een scheef oog naar de ontwikkeling in slagingspercentages en houden het WRM-formulier erbij. Maar we willen vooral dat de instructeurs het gevoel hebben dat ze op een natuurlijke manier hun rijonderricht beter kunnen uitvoeren. Ze moeten er baat bij hebben en onze handreikingen immers ook kunnen gebruiken als wij niet meer in de lesauto aanwezig zijn.”

Roosmarijn Dierick

Auteur: Roosmarijn Dierick

5 reacties op “‘Rijinstructeur structureel coachen verbetert kwaliteit rijlessen’”

Anjo Joostens|23.03.15|21:24

Goed gedaan Erwin. Mijn complimenten. Groetjes

Jan Ijzendoorn|05.04.15|09:35

Zeer geachte mevrouw G.Storm & mijnheer E.Chen Chaapeau met dit geweldige initiatief.Hartelijke en veilige groet.Jan.IJzendoorn.

Gus K.|01.09.16|11:45

In plaats van de bovenstaande oplossing, stel ik voor dat ervarende rijinstructeurs worden opgeleid tot “coaches/begeleiders” door rijopleidingsinstituten (bv. de VerkeersAcademie). De rijopleidingsinstituten gebruiken kleine rijsimulators (zes rijsimulators in een leslokaal met 12 ervarende rijinstructeurs). Met deze rijsimulators leren de ervarende rijinstructeurs hoe ze minder ervarende rijinstructeurs moeten coachen/begeleiden tijden een rijles. Effect: hoog gekwalificeerde rijinstructeurs.

Gus K.|01.09.16|19:15

Tijdens de opleiding tot “coach/begeleider”, krijgen de coach in opleiding naast de rijsimulator ook theorielessen. Twee boeken (in het Engels) over coaching voor rijinstructeurs worden in de lessen gebruikt, te weten:
+ Come to Coaching – Coaching for driver development: a practical guide for ADIs, geschreven door Lynne Barrie (2016), en
+ Can Drivers Really Teach Themselves – A Practitioner’s Guide to Using Learner Centred Approaches in Driver Education, geschreven door Ian Edwards (2011).

Gus K.|01.09.16|19:41

Hoewel mevrouw Storm en de heer Chen beiden deskundig in hun vakgebied, zullen ze met hun werkwijze minder bijdragen kunnen leveren aan het verbeteren van het lesgeven van rijinstructeurs. Doordat rijinstructeurs “coachen/begeleiden” andere rijinstructeurs, worden ze zelf beter rijinstructeurs. Vergelijk: in het onderwijs worden leerlingen vaak ingezet om zwakkere leerlingen te begeleiden (coachen). Door andere leerlingen te begeleiden (coachen), begrijpen ze zelf de leerstof veel beter.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.