Analyse: hoe Saït het CBR en alle rijscholen voor schut zet

Al jarenlang is in de rijschoolbranche bekend dat louche theorie-opleiders kandidaten met trucjes laten slagen voor het theorie-examen bij het CBR. Het onderzoek van RTL Nieuws creëerde maatschappelijke druk die er voor had kunnen zorgen dat aan deze praktijken snel een einde zou komen. Het lijkt er echter op dat we weer over gaan tot de orde van de dag, en dat alle rijscholen van Nederland voor niets in hun hemd zijn gezet.

ANALYSE – 28 april 2013: Pownews brengt een item over een bedrijfje genaamd AltijdGeslaagd, dat onder leiding staat van Saït Cinar. Het theorie-examen voor het rijbewijs is gewoon te koop, zo wordt gesteld. Cinar zegt via contacten bij het CBR alle vragen te verkrijgen, deze voor te leggen aan zijn leerlingen en zodoende binnen één dag iedereen kan laten slagen. Het CBR zegt de signalen serieus te nemen, gaat zelf onderzoek doen naar de vermeende fraude en neemt maatregelen als ze op mogelijke misstanden stuit.

Misstanden worden er echter niet aangetroffen, en dus gaat AltijdGeslaagd vrolijk verder. De agressieve marketingmethodes hebben één nadeel; de methode is te kopiëren. En zo schieten steeds meer bedrijfjes uit de grond die met een examengerichte dagcursus kandidaten ‘met honderd procent slagingskans’ te laten slagen. Voor een slordige honderd euro ben je klaar.

Afblaffen

De eigenaren huren leegstaande conferentiezaaltjes van hotels en verwelkomen de kandidaten rond 7 uur ’s ochtends met een grote kist energiedrankjes. De boodschap is duidelijk: houd je mond en luister, dan heb je aan het einde van de dag je certificaat. De kandidaten zijn best bereid zich een dagje te laten afblaffen in ruil voor hun theoriecertificaat. De verschillende trucjes en ezelsbruggetjes worden erin gestampt, en met een busje worden ze vervolgens naar het examencentrum van het CBR gebracht. De meerderheid lukt het om te slagen.

Maar zijn deze opleiders dan daadwerkelijk in het bezit van alle vragen, en hoe komen ze daar aan? Om de structuren te herkennen in 4000 examenvragen van het CBR, kán het bijna niet anders dan dat ze inderdaad alle vragen bezitten. Verschillende verhalen doen daarover de ronde. Kandidaten zouden met een bril met ingebouwde camera de vragen opnemen tijdens het examen. Een andere manier die wordt geroepen, is dat kandidaten wordt gevraagd slechts vijf vragen te gaan bekijken op het examen en vervolgens de zaal uit te lopen. Die worden keurig doorgesluisd naar de aanbieders.

Maatschappelijke druk

Het succes werd groter, té groot. Cijfers wijzen uit dat het om tienduizenden leerlingen per jaar gaat die met trucjes het theorie-examen doorlopen zonder ook maar iets op te steken van de verkeersregels. Dat is en was al die jaren al bekend bij de hele rijschoolbranche én bij het CBR. Maar maatschappelijke druk om ook daadwerkelijk actie te ondernemen ontstond pas toen RTL Nieuws undercover-beelden publiceerde, met een WOB’je documenten opvroeg over de risico-indexering van deze opleiders en er het journaal mee opende.

Schade en schande werd er geroepen door heel Nederland. Dat rijscholen dit doen! Zo ook de minister: Ze vindt het ‘schandalig’ dat rijscholen hun leerlingen met voorkennis door het examen heen helpen. Natuurlijk betreft het hier alleen op papier rijscholen en zijn het in de praktijk alleen maar theorie-opleiders die zich in de verste verte niet interesseren in de verkeersveiligheid, maar wel hun bankrekening vrolijk controleren als na een dagje met twintig leerlingen de oude sok weer met 2000 euro kan worden bijgevuld.

Doorvragen verkeersregels

Maatschappelijke druk forceerde CBR-directeur René Verstraeten tot actie. Hij kondigde aan vier maatregelen te nemen, waarvan er één in het oog sprong: examinatoren zouden meer gaan doorvragen over de verkeersregels tijdens het praktijkexamen. Een paar dagen overleg met het ministerie verder werd die maatregel weer ingetrokken.

Maar waarom? Volgens het CBR omdat in het praktijkexamen al voldoende wordt getoetst of iemand de verkeersregels kent en toepast. Maar als dat het geval is, wat is dan nog het nut van het theorie-examen? “Theorie en praktijk overlappen elkaar en vullen elkaar zo aan”, laat het CBR daarop weten. Het valt terug op de Europese richtlijnen. Maar die wijzen uit dat het in het praktijkexamen gaat om rijvaardigheid en rijgedrag en niet om theorie. Voldoet Nederland dan momenteel wel aan deze eisen?

Het valt het CBR te verwijten dat het pas extra maatregelen doorvoert op de bekende louche praktijken wanneer er maatschappelijke druk ontstaat. Toch had doorvragen op het praktijkexamen ook nu nog een hoop kou uit de lucht kunnen halen. Het zit al ingebouwd in het examen binnen het onderdeel situatiebevraging, en het had kandidaten kunnen afschrikken en aanzetten het theorieboek open te slaan.

Structuren

Het gebeurde niet. Wel wordt het theorie-examen met bewegende beelden sneller doorgevoerd, wordt de vragenbank doorgelicht door een externe partij en wordt opname van beeldmateriaal bij het examen bemoeilijkt. Goede maatregelen, maar wat gebeurt er op de korte termijn? We gaan weer over tot de orde van de dag. En hoe snel dat nieuwe examen er komt, is nog totaal onbekend.

Het CBR is druk bezig met het bestrijden van de trucjes en het ontwikkelen van het examen. Er worden veel nieuwe vragen gemaakt, er wordt veel geïnvesteerd in fraudebestrijding en Itec is ontwikkeld om ontwikkelingen in het theorie-examen mogelijk te maken. Maar zolang er voldoende onbedoelde structuren in het theorie-examen zitten waardoor er trucjes bestaan die het mogelijk maken om het examen te behalen zonder de verkeersregels te kennen, is de vraag of het examen valide is best gerechtvaardigd.

Kun je het je leerling nu kwalijk nemen als hij zijn theorie behaalt met trucjes? Volgens het CBR wordt tijdens het praktijkexamen voldoende getoetst of hij de verkeersregels kent en toepast. Daarmee is het antwoord dus eigenlijk nee.

Kamervragen

Zit de oplossing van het probleem dan wel in het handhavend optreden bij aanbieders van trucjestheorie-cursussen? Dat kan een halfbakken oplossing zijn, maar moeilijk uitvoerbaar omdat zij via andere rijscholen (zoals AltijdGeslaagd het doet) examens reserveren. Nee, het probleem zit in de structuur van het theorie-examen. De vragen worden zeer zorgvuldig samengesteld en getoetst, maar schijnbaar iets te veel als individuele vraagstukken en veel te weinig als geheel.

Dat zal (als het goed is) voorbij zijn na de doorontwikkeling van het examen, en dan zullen de louche theorie-opleiders hun business verliezen. Maar de vele tienduizenden kandidaten zijn er in de afgelopen drie jaar wel doorheen geglipt dankzij de theorie-opleiding. En dat gaat de komende maanden (of jaren?) waarschijnlijk gewoon door. De afgelopen week was gouden publiciteit voor hen. Dan kan vrijheid van onderwijs wel een groot goed zijn in Nederland, maar is het dermate belangrijk om er een van de peilers van verkeersveiligheid door te laten vermurwen?

Het theorie-examen is verworden tot een speelbal van op geld beluste ondernemers. Een door het ministerie aangestuurd CBR heeft geen bevoegdheid om er iets tegen te doen, en de minister heeft in een reactie niet bepaald veel hoop gegeven op actie aan de hand van de vele gestelde Kamervragen over dit onderwerp. De orde van de dag slaat weer in. Met trucjes, zonder verandering. Met een rijschoolbranche die dankzij Saït en consorten publiekelijk in het hemd is gezet.

Lars Verpalen

Het hele Dossier Trucjestheorie:

Auteur: Lars Verpalen

13 reacties op “Analyse: hoe Saït het CBR en alle rijscholen voor schut zet”

John Willemsen|05.02.16|12:43

Als een leerling van mij zo’n turbo-theoriecursus zou volgen, vervolgens slaagt voor het theorie examen, maar in de praktijk toch te weinig kennis blijkt te hebben of kunnen toepassen, doe ik daar iets aan.

Alle collega’s die over deze praktijken klagen, lijken hun eigen verantwoordelijkheid in de kwestie te vergeten.

Of moet ik zeggen: “verzaken”?

Peter Degen|05.02.16|13:11

Terug naar vroeger eerst theorie examen doen en meteen daarna meteen afrijden zoals toen .heb je ook geen gesjoemel en gaan de leerlingen der eindelijk weer wat voor doen.

Michael Sonderman|06.02.16|11:02

Het CBR heeft dit natuurlijk zelf in de hand gewerkt, veel vragen gaan over zaken die je jaren later pas nodig hebt, en gemakkelijk te vinden zijn via Google.

Stop er veel meer vragen (zonder tekst) over verkeerssituaties en voorrang in, en verkort de bedenktijd, dan moet de leerling uit zijn parate kennis putten.

Mark Verhagen|07.02.16|01:10

@ Michael Sonderman. Huh? “Het CBR heeft dit natuurlijk zelf in de hand gewerkt” Huh? Dit is een beetje werknemer – werkgever gedrag, met het oog op gezag.
Wat heeft het CBR nou te maken met de praktijken in een vrije markt en vrijheid van onderwijs. Regelt het CBR dat of de overheid. Ik snap helemaal niks van jou reactie. Dat heeft er namelijk niks mee te maken. De overheid moet Sait bannen door het beter te regelen.

Anjo Joostens|07.02.16|02:14

Toen ik in 1987 begon met het vak rijinstructeur moest ik boxen tegen ervaren rijinstructeurs. Maar ik kan me daarbij tot ongeveer 2003 geen rijinstructeur herinneren die spieken en andere foefjes praktijken bij hun leerlingen toelieten.
Het kan niet zo zijn dat je leerlingen “alleen maar” foefjes leert om vragen op een examen te beantwoorden. Dan neem je je vak niet serieus of in dat geval zou een rijinstructeursopleiding een ernstige tekortkoming hebben.

Anjo Joostens|07.02.16|02:14

De verkeersveiligheid kent namelijk geen foefjes, maar wel talloze aanrijdingen en verkeersslachtoffers in het verkeer. Dat is de realiteit. Ik wil me inzetten voor de verkeersveiligheid en een betere rijschool branche voor vakmensen. Ik heb ook het voornemen de overheid op een gezonde wijze hierover te informeren en de consument daarover goede voorlichting te geven. Ik bedank iedereen die me daarin vertrouwd. Ik kom mijn beloftes na.

Kenny Willemsen|07.02.16|15:36

@ anjo joosten instructeurs opleidingen ernstige tekortkomingen? Bet You! ik hoorde laatst van een redelijk jonge instructeur dat een gerenomeerde instructeursopleiding lessen vol besteedt aan alleen examen vragen en tips en trucs met de duidelijke instructie dit nooit naar buiten te brengen. exacte ibki examenvragen liggen dus ook op straat, overal! Kom nu maar op met dat rijonderwijs waar jullie steeds over praten.Lijkt me fijn als de rijinstructeurs eens positief in het nieuws kunnen komen.

Jordi|08.02.16|10:36

Met 100% zekerheid kan ik je zeggen dat de vragen van ibki ook onderschept worden. En hoe dat is eigenlijk te simpel. De opleiders vragen letterlijk aan jou: ga je naar het examen? onthoud dan de vragen en geef ze aan ons door dan help je anderen. het wordt dan in een document geplaatst en die toets maar een aantal keer maken, dan heb je meer kans op slagen. Het is hoe het tegenwoordig is, terwijl er vind ik teweinig kwaliteit dan geleverd wordt.

Jan Reneerkens|11.02.16|12:58

Ik vindt het onbegrijpelijk dat aan deze praktijken niets wordt gedaan, ikzelf geef 90% van mijn kandidaten 1 op 1 theorielessen en zie dit ook terug in de praktijklessen.
Verkeersveiligheid moet voorop staan en wij allen zullen in de komende jaren hier de prijs voor betalen, het aantal verkeersslachtoffers zal weer stijgen en we gaan “Belgische”taferelen krijgen.

Ivo van Gils|11.02.16|17:06

Deze week stond weer zo’n groep voor het CBR in Breda. Met 30 man blokkeerde ze de ingang al lachend en vele niet Nederlands sprekend. Wij konden met de examinatoren niet eens fatsoenlijk meer naar binnen. Een aanfluiting is het dat dit nog steeds kan!! Dagelijks komen dit soort lieden op examen en brengen de examinatoren en de mede weggebruikers in gevaar. (Sprak een examinator hierover en zei dat soms het zweet over zijn rug loopt hierdoor). CBR moet echt iets gaan doen…

Marc Van Osch|11.02.16|19:08

hoe kan het dat de vragen zo zijn dat je foefjes er van kunt maken hahaha

Jen Eugenie|23.02.16|17:11

NIETS IS WATER DICHT ECHTER,DAT HET 2000eury’S ZOU KUNNEN OPLEVEREN IS N MIS GUNNING, HEEFT NIETS MET DE THEORY ZELF VAN DOEN, MEER OPGEBLAZEN KWESTIE DAN REALITIJD ZOALS OP VELE FRONTEN IN BEDRIJF EN OVERHEID PROPAGANDA ALS EXUUS OM VAAK INGEWIKKELT TE DOEN IN EIGEN VAK HANDHAVEN TEN KOSTEN VAN….OOK HIER MEER TERANIE DAN MENSELIJK HANDELEN. ( VERDER NIKS NIEUWS ONDER DE ZON )

Youran van Ark|06.07.16|21:49

psst………IBKI examenvragen kopen?

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.