rijopleiding, politie

Rijden met voorrangsvoertuig politie: ‘Als het misgaat, hang je’

Wie bij de politie gaat werken, leert tijdens de basisopleiding ook met een politievoertuig te rijden. Politieagent Mark Jansen is een van de rijinstructeurs die werkzaam is bij de Politieacademie. Via Facebook en Twitter doet hij dagelijks verslag van zijn belevenissen op de weg. VerkeersPro ging een dag op pad met de instructeur en twee van zijn leerlingen, die deze dag voor het eerst met optische en geluidssignalen mogen rijden.

“Als je er klaar voor bent en je vindt het een goed moment, dan zetten we ‘m aan”, zegt rijinstructeur Mark Jansen. Na een seintje van zijn leerling drukt hij op een knop, de sirene gaat loeien en de politieauto maakt flink vaart. Achter het stuur zit de 21-jarige Stefan, agent in opleiding. Samen met zijn 19-jarige medestudent Koen krijgt hij deze week vier dagen lang rijles.

De les wordt gegeven door Mark Jansen, een van de rijinstructeurs bij de Politieacademie. Jansen heeft een politierijinstructeursdiploma en is WRM-gecertificeerd. De lesauto is uitgerust met dubbele bediening en opzetspiegels. Verder ziet de auto eruit als een normaal politievoertuig. “We willen een zo realistisch mogelijke situatie nabootsen. Een grote ‘L’ op het dak, is dan niet handig.”

De rijinstructeur doet via Twitter en Facebook vrijwel dagelijks verslag van wat hij op de weg tegenkomt. Duizenden mensen lezen en kijken met hem mee. “We horen veel klachten, bijvoorbeeld dat de politie asociaal aan het inhalen is en ‘zomaar’ door rood licht rijdt. Veel mensen zijn niet op de hoogte van de regels. Sociale media als Twitter en Facebook zijn een leuke manier om mensen inzage te geven in ons werk. Ik merk dat er sindsdien meer kennis is en begrip is voor het politiewerk. Soms hoeven wij bij kritiek op sociale media niet eens meer uitleg te geven, mensen corrigeren elkaar.”

Vier dagen praktijkles

Vanuit het centrum van Breda voert de rit vandaag naar de Politieacademie in Rotterdam, met enkele omwegen en tussenstops. Vandaag staat het rijden met optische en geluidssignalen op het programma, oftewel het rijden met een voorrangsvoertuig. Sinds april 2015 is het toegestaan om hiermee te oefenen op de openbare weg. Stefan zit opvallend rustig achter het stuur, ook al rijdt hij met flinke snelheid door de bebouwde kom van Breda. De auto trekt vanzelfsprekend veel bekijks. Voetgangers blijven even stilstaan, en opvallend veel omstanders grijpen naar hun oren. “In de auto is het rustig, maar voor de omgeving is het een hels kabaal”, zegt Jansen.

(Tekst loopt door onder de foto’s)

Voor Stefan en Koen is het de laatste dag van de rijopleiding, een standaard onderdeel van de basisopleiding voor politiemedewerkers. De studenten die deze opleiding volgen zijn al in het bezit van een B-rijbewijs. De rijopleiding bestaat uit een theoriegedeelte via e-learning met een afsluitende toets en een praktijkgedeelte van 32 uur, oftewel vier aansluitende dagen. “Het doel van de rijopleiding is dat de studenten leren op verschillende wijze aan te rijden naar een melding.” Ze leren zowel te rijden met vrijstellingen waarbij ze verkeersregels mogen overtreden als het rijden met een voorrangsvoertuig met optische en geluidssignalen.

Opleiding ingekort

Overigens is de rijopleiding flink ingekort: in het verleden duurde deze twee weken. Destijds werd de opleiding bovendien afgesloten met een examen. Dat is nu niet meer het geval. “De leerling wordt vanaf de eerste dag van de rijopleiding beoordeeld”, vertelt Jansen. “Al vanaf de eerste dag geven we ze verbeterpunten mee. Geen examenmoment heeft ook voordelen: als een leerling tijdens de opleiding marginaal presteert maar wel het examen haalt, durf je die niet de weg op te sturen.” Wel zou Jansen kunnen bepalen dat een leerling het rijden nog niet onder de knie heeft, waarna een herkansing volgt. Wanneer succes uitblijft, moet de student zijn politieopleiding staken.

Jansen traint overigens niet alleen de studenten van de Politieacademie, tot voor kort zorgde hij ook voor het onderhoud van de vaardigheden van de eenheden. Hiervoor zijn speciale obt’s opgericht (operationele begeleiding en training). Onlangs kwam aan het licht dat de politie kampt met een tekort aan instructeurs voor deze obt’s, waardoor veel agenten hun driejaarlijkse rijvaardigheidstraining moeten missen. Dat tekort is binnen de eenheden nog altijd niet opgelost.

Situatie benoemen

Stefan en Koen krijgen de opdracht continu te benoemen wat ze zien gebeuren op de weg. “Stoplicht staat op rood, verkeer komt van rechts, fietser gezien, scooter gezien”, zegt Stefan kalm. Bij kruispunten gaat de snelheid flink omlaag, de auto rijdt vrijwel stapvoets, totdat het voor de bestuurder duidelijk is dat alle weggebruikers hem hebben opgemerkt. Volgens de Brancherichtlijn Verkeer Politie mogen voorrangsvoertuigen met maximaal 20 kilometer door rood licht rijden.

“Je moet er altijd vanuit gaan dat andere weggebruikers jou niet hebben opgemerkt. Jij bent degene die afwijkend gedrag vertoont. Het is geen spelletje. Als het misgaat, hang je”, zegt Jansen. “En let erop: je maatje kan ook onderweg zijn. Wanneer je bijvoorbeeld op weg bent voor een reanimatie, is de kans groot dat je een tweede politieauto kruist die op weg is naar dezelfde melding.”

Vuil verkeer

Stefan voegt vanuit Breda in op de A16 richting Rotterdam. Hoewel hij soms zo’n 170 kilometer per uur rijdt, is het geen onrustige rit. Jansen maakt een compliment naar zijn leerling. “Omdat je voldoende afstand houdt, heb je het hele stuk op de snelweg nog niet hoeven te remmen.” Met name op de snelweg valt op dat het soms erg lang duurt voordat de andere weggebruikers in de gaten hebben dat de politieauto hen in wil halen.

Hij vraagt Stefan de snelweg te verlaten bij Dordrecht, om te stoppen voor een evaluatiemoment. “Weg van het vuile verkeer”, zegt Jansen. “Daarmee bedoelen we het verkeer dat ons met sirenes heeft zien rijden. Als de automoblisten zien dat we ineens ergens stoppen en op ons gemakje uitstappen, levert dat onbegrip op: waarom hadden ze net dan zo’n haast?”

Jansen bespreekt tijdens de evaluatie het kijkgedrag van zijn leerlingen. “Je zegt wel dat de voetganger jou gezien heeft, maar is dat ook zo? Hij heeft je pas gezien als ze ernaar handelen. Gemiddeld zit er 8 tot 13 seconden tussen het moment dat een weggebruiker een sirene hoort en je ook daadwerkelijk opmerkt.” Daarnaast benadrukt hij besluitvaardig te zijn en op tijd keuzes te maken. “We moeten op tijd aangeven wat we willen. Als je achter een auto van links naar rechts blijft slingeren, weet die automobilist ook niet wat hij moet doen.”

De les wordt hervat. Jansen zoekt ondertussen via de portofoon contact met het politieteam in Dordrecht. “Wij moeten altijd per eenheid vragen of het operationeel en tactisch uitkomt dat we met licht en geluidssignalen gaan oefenen”, legt Jansen uit. De toestemming krijgt hij, en de toeters en bellen gaan weer aan. Stefan maakt net iets te veel tempo bij het oversteken van een kruispunt, waarop Mark Jansen ingrijpt en op de rem trapt. “Daar baal je van he”, lacht Jansen.

Tijdens rijles naar melding

In Dordrecht nemen de mannen een korte pauze. “Tot nu toe vind ik het meevallen. Je bouwt er ook naartoe”, zegt Stefan na zijn eerste ervaring met het rijden met optische en geluidssignalen. “We hebben deze week al met vrijstelling gereden, dan rijd je ook door rood op kruispunten, zonder sirenes. Ik vind het erg leuk. Ik rij ook op het circuit van Zandvoort dus ik ben wel wat gewend, maar dit is toch een hele andere tak van sport.”

Na de pauze is het de beurt aan Koen om voor het eerst met optische en geluidssignalen te rijden. “Ik kijk ernaar uit, het leek me best een uitdaging om te doen. Gisteren hebben we al een demorit gekregen van Mark. Het is prettig om naast iemand te zitten met zoveel jaar ervaring.” Jansen vult aan: “Ik geef dan wel les, maar uiteindelijk ben je ook gewoon met drie collega’s op pad. Een prettige sfeer is belangrijk. Als de pleuris ergens uitbreekt, dan moet je er ook voor elkaar zijn.”

Zo kan het gebeuren dat de mannen tijdens de rijles ook worden opgeroepen naar een melding te gaan, of moeten ze reageren op een opvallende situatie. “Als iemand bijvoorbeeld raar gedrag vertoont op de weg, is het tegenover andere weggebruikers raar om niet in te grijpen. Met name in drukkere gebieden moeten we regelmatig aan de bak. Een aanrijding met letsel, een reanimatie of een gevecht op straat. Ik zeg daarom altijd: mijn beroep is politieman, ik heb de functie van rijinstructeur.”

Lees ook deel twee van deze serie: Opleiding tot motoragent: ‘Dit is waar ik het allemaal voor doe’

politie, rijopleiding, mark jansen

Lees ook:

Auteur: Nadine Kieboom

Nadine Kieboom is de vaste journalist van RijschoolPro.nl

2 reacties op “Rijden met voorrangsvoertuig politie: ‘Als het misgaat, hang je’”

Rianne van Huizen|22.05.17|23:37

Als de politie zich gewoon aan het rvv houdt, bijv. richting aangeven bij links- of rechtsafslaan. Dat zou er meer begrip zijn.

Eelke Schokker|14.11.19|21:31

en de ongemarkeerde autos met blauw zwaailicht over de vluchtstrook. heel begripvol
ook de dienstvervoer met de blauw knipperlichtjes. die te laat vertrokken waren en nu nog even tijd moeten inhalen!

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.