Zomerinterview: Bert van Osch geeft rijles aan mensen met fysieke beperking 

“Een rijbewijs geeft vrijheid, en juist voor mensen met een beperking betekent dat heel veel.” Dat zegt Bert van Osch, hij is rijinstructeur voor mensen met een lichamelijke beperking. Van Osch lest voor Welzorg Auto op Maat in een aangepaste Volkswagen Touran, waarmee je bijvoorbeeld met je hand, knie of elleboog de rem kunt bedienen. 

Wat voor rijlessen geef je? Ik geef rijles aan mensen met een fysieke of visuele beperking. Dat doe ik in een Touran, voor het B-rijbewijs dus. De auto kan ter plaatse aangepast worden aan de mogelijkheden die de leerling heeft. Ik ben in dienst bij Welzorg Auto op Maat, een organisatie die mensen met een lichamelijke beperking op verschillende manieren helpt, onder andere met autorijden.

Hoe zit dat met visuele beperkingen? Zo’n tien jaar geleden ben ik begonnen met lessen voor slechtzienden. Dat gebeurt met een speciaal bioptisch telescoopsysteem, BTS. Een bioptische telescoop is een kleine telescoop die op een brillenglas geplaatst wordt voor een beter zicht op afstand. De methode is overgewaaid vanuit de VS. Ik heb toentertijd mede de kar getrokken, samen met een rijschool uit het noorden, het UMC Groningen, Visio en het CBR om het in Nederland mogelijk te maken met dit hulpmiddel toch auto te rijden.

We zoeken samen naar wat er wél kan, naar de mogelijke oplossingen.

Hoe komen leerlingen bij jou uit? Het wisselt heel erg wie ik in de auto heb zitten. In verhouding zijn het vaker mensen die later in hun leven met een beperking te maken krijgen. Zij nemen een aantal lessen om te leren rijden met aanpassingen. Maar ik krijg ook jongens en meiden van 16 die voor hun rijbewijs komen. Mensen komen bij mij via de website van Welzorg, maar ook via het CBR of een revalidatiecentrum. Voordat we gaan lessen moet de gezondheidsverklaring op orde zijn. Ja, dat duurt tegenwoordig wel even. En mensen twijfelen vaak of ze het aankunnen en vragen dan een proefles aan. We zoeken samen naar wat er wél kan, naar de mogelijke oplossingen. Dat gebeurt altijd in nauw overleg met het CBR.

Hoe ben jij in de lesauto terecht gekomen? Ik doe dit ondertussen al 31 jaar. Ik reageerde gewoon op een vacature en ben gaan meerijden met de toenmalige eigenaar. Dat beviel zodanig goed dat ik nog steeds rijles geef aan deze doelgroep. De afwisseling vind ik prettig, en dat ik kan bijdragen aan positiviteit in het leven van mijn leerlingen. Een rijbewijs geeft vrijheid, en juist voor mensen met een beperking betekent dat heel veel.

Rij je door het hele land? Ja, in principe wel. Ik ben niet de enige, maar er zijn weinig rijscholen die doen wat ik doe. Voor Welzorg rijden ik en een collega. Ondertussen nader ik mijn pensioen en mijn opvolger is ook aan de slag. Natuurlijk sta ik in contact met andere rijscholen die aangepaste rijlessen verzorgen, dus zo hoef ik niet van de ene hoek van het land naar de andere te rijden.

Is met aanpassingen alles mogelijk? Er kan heel veel en voor allerlei beperkingen. Echt, er is veel mogelijk. Maar ook voor mijn leerlingen zijn er teleurstellingen. Soms gaat het echt niet. Dat kan fysiek zijn, of neurologisch, of omdat het verkeersinzicht in de auto er niet is.

Die leerling vergeet ik nooit meer.

Zijn er leerlingen die je altijd bijblijven? Een leerling die ik nooit meer vergeet is een meisje waarvan er op voorhand werd gezegd dat het niet zou gaan lukken om het rijbewijs te halen. Ze had een verminderde handfunctie en met de aanwezige aanpassingen in de auto ging het wel. Ze gebruikte een handgreep om te sturen, een joystick. Deze voelde niet prettig aan en we gebruikten mijn katoenen zakdoek om de grip prettiger te maken. Ze slaagde. Ze is een zeer bedreven mondschilderes. Na haar examen had ze een afscheidscadeautje voor me: een zakdoek met in de hoek een afbeelding van mijn lesauto geschilderd. Dat is ondertussen al meer dan 25 jaar geleden.

En als de leerling geslaagd is? Als de leerling aan de Deskundige Praktische Rijgeschiktheid (DPR) van het CBR heeft laten zien dat het verantwoord is om aan het verkeer deel te nemen, kan het bedrijf waarvoor ik mag werken ook de auto aanpassen. Dat kan in Den Bosch, Geleen, Amsterdam of Zwolle.

RijschoolPro plaatst deze zomer een serie interviews met bijzondere en specialistische vakmensen. Bert van Osch is de eerste in de reeks, hij geeft in een aangepaste auto les aan mensen met een lichamelijke beperking. Andere gasten zijn onder meer Patricia Nijman (faalangstspecialist en bekend van TV), Milan Ezendam (met 18 jaar de jongste instructeur van het land) en Suleyman Koyuncu (die in Amsterdam lesgeeft aan voornamelijk expats). 

Je kunt alle zomerinterviews hier vinden.

Auteur: Rieneke Kok

Rieneke Kok is journalist voor RijschoolPro

1 reactie op “Zomerinterview: Bert van Osch geeft rijles aan mensen met fysieke beperking ”

Kees Nas|24.07.20|19:17

Gaaf en hoogstwaarschijnlijk heel dankbaar werk. Top dat dit bestaat.
Ik heb wel eens een stukje met een aangepaste auto gereden. Knap hoor wat er allemaal aan te passen is.
Nog knapper van de instructeur om dit geduld te hebben.
Mooi

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.