Dramatische daling in slagingspercentages theorie-examen

Het gemiddelde slagingspercentage voor het theorie-examen B is in de afgelopen dertien jaar met maar liefst 9,2 procentpunten gedaald. Waar het in 2001 nog op 54,1 procent lag, werd in 2013 een gemiddeld percentage van 44,9 geregistreerd. In het eerste half jaar van 2014 is het getal overigens nog verder gezakt. In het eerste kwartaal van dit jaar werd een gemiddeld slagingspercentage van 44,1 procent genoteerd. In het tweede kwartaal ging het zelfs om niet meer dan 39,3 procent. Dat blijkt uit cijfers van het CBR. De meest recente daling wordt waarschijnlijk veroorzaakt door fraudepreventie bij theorie-examens.

De jaarlijkse gemiddelde slagingspercentages van het theorie-examen voor het B-rijbewijs laten over het algemeen een flinke dalende trend zien. De daling was het grootst in 2003, toen het percentage van 55,5 naar 49,3 ging. Dat is een verschil van 6,2 procentpunten. Mogelijk omdat het CBR rond die tijd een groot aantal vragen in het examen veranderde van ja/nee-vragen in vragen in de ABC-vorm. De grootste stijging van het slagingspercentage werd geregistreerd in 2009. Het percentage veranderde van 48,2 in 51 procent. Een toename van 2,8 procentpunten.

 

Theorie-examen

In de periode van 2001 tot en met 2013 was het gemiddelde slagingspercentage 49 procent. Met een gemiddelde slaagkans van 41,7 procent in de eerste twee kwartalen van dit jaar, ligt de kans dat een B-kandidaat zijn theorie-examen haalt anno 2014 dus ver onder het gemiddelde van de afgelopen jaren.

Het CBR stelt dat de daling waarschijnlijk van doen heeft met haar inspanningen op het gebied van fraudepreventie. “We verversen onze vragen met regelmaat, maken structureel gebruik van sweepers, trainen onze medewerkers op het gebied van identiteitsfraude en zijn recent een proef met detectiepoortjes gestart. We kunnen natuurlijk niet honderd procent hardmaken dat onze maatregelen de oorzaak van de daling zijn. Maar dat zulke maatregelen effect hebben op slagingspercentages, dat ligt wel erg voor de hand”, aldus Irene Heldens van het bureau voor rijvaardigheidsbewijzen.

CBR

Het CBR heeft naar eigen zeggen fors aan de theorie-vragen gesleuteld, zodat ‘plaatjes leren’ geen zin heeft. “Dit onder andere wegens partijen die zeggen onze vragen en de antwoorden daarop te hebben. Kandidaten moeten de vragen en situaties in het theorie-examen daardoor echt begrijpen om goed te kunnen antwoorden”, zo laat Heldens weten.

Iemand die goed voorbereid is, heeft daar dus geen hinder van, zo stelt ze. “Maar een persoon die niet leert of alleen maar plaatjes in zijn hoofd stampt, die zal gewoon weer terug moeten komen.” Ze verwacht overigens dat het percentage in de loop der tijd weer wat aan gaat trekken. “Als kandidaten doorkrijgen dat er steeds strenger gecontroleerd wordt, zal uiteindelijk waarschijnlijk beter worden geleerd. De sweepers zijn al zo’n anderhalf tot twee jaar in gebruik, maar de detectiepoorten waren daar recent nog een schep bovenop en hebben de controle intensief aangescherpt.”

Theorie

Karel Valkenburg, directeur van Smit Rijschoolservice stelt het lastig te vinden de vinger op de precieze oorzaak van de daling te leggen. “Daar kunnen we alleen naar gissen. Fraudepreventie kan inderdaad een effect op de cijfers hebben gehad, dat is een logische verklaring. Daarnaast kan het aan de veranderingen in de theorie-vragen liggen. En ik heb het idee dat we met een cultuuromslag te maken hebben. Dat kandidaten gemakzuchtiger zijn dan jaren geleden en liever op hun smartphone zitten dan een theorieboek openslaan. Maar dat is een gok: het is lastig te bewijzen.”

Volgens Chris Verstappen, directeur van verkeersmiddelenleverancier Verjo, is de daling het gevolg van een heel pakket van factoren. “De algehele daling heeft waarschijnlijk van doen met het aantal uren dat tegenwoordig nog klassikaal theorieles wordt gegeven. Dat is wegens commerciële druk alleen maar aan het afnemen. Tien jaar geleden vonden er veel meer en langere theoriecursussen plaats. Veel rijbewijskandidaten denken hun examen nu met een paar spelletjes op internet wel te kunnen halen. Dat dat niet het geval is, dat blijkt ook maar weer uit de actuele cijfers van de afgelopen jaren.”

Opleiding

“Bij de opleiding tot rijinstructeur wordt alleen nog schriftelijk getoetst of een potentiële rijinstructeur weet wat theorieles geven is. Sinds invoering van de nieuwe WRM in 2009 hoeven kandidaten niet meer in de praktijk te laten zien dat ze echt theorieles kunnen geven”, zo gaat Chris Verstappen verder. “Dit terwijl leerlingen steeds meer begeleiding nodig hebben, omdat de kennis die ze moeten hebben om veilig aan het verkeer kunnen deelnemen steeds omvangrijker wordt. E-learning alleen is niet de oplossing voor veel leerlingen. Ze zien door het bos de bomen niet meer.”

“Dat een kandidaat steeds meer moet weten, is ook te zien aan de omvang van een theorieboeken”, zo vervolgt hij. “Theorieboeken waren in 2001 nog een bladzijde of 190 dik. Inmiddels moeten kandidaten zo’n 250 pagina’s aan informatie kennen. Dat komt onder andere door nieuwe ontwikkelingen en technologieën op het gebied van verkeer, maar ook de steeds hogere eisen die de maatschappij stelt aan de theoriekennis. Dat is weer terug te vinden in de eisen die de EU stelt aan de theorie-examens.”

Afnamesysteem

Verstappen verwacht overigens dat het gemiddelde slagingspercentage voor het B-rijbewijs na de implementatie van het nieuwe theorie-afnamesysteem nog verder kan dalen. “Dat is in het verleden al vaker voorgekomen na grote aanpassingen. Bij de invoering van het huidige examensysteem in 2002-2003 bijvoorbeeld was een vergelijkbaar effect te zien.” Hij stelt dat zowel passief als actief afkijken met het afnamesysteem dat op stapel staat niet meer mogelijk is. “En kandidaten krijgen geen eerder gestelde vragen meer in een herexamen. Theorie kennen en begrijpen wordt dan dus echt een noodzaak”, zo redeneert hij. “Dat zullen kandidaten moeten ondervinden, voordat ze echt serieus voor hun theorie-examen gaan studeren.”

De leermiddelenleverancier wijst op de nieuwe wet in België die maakt dat kandidaten die twee keer zakken voor hun theorie-examen sinds begin dit jaar verplicht 12 uur theoretisch onderwijs moeten volgen bij een erkende rijschool en een erkende theorie-docent. “Dat zou voor in Nederland ook een mooi systeem zijn”, zo laat hij weten. “Als de juiste personen voor de klas staan, dan kun je daar het percentage naar mijn idee behoorlijk mee opkrikken. Maar het zal ook zorgen dat leerlingen betere en veiligere beginnende bestuurders worden. Veel rijscholen willen wel theorieles geven, maar dan moet het ook economisch zinnig zijn. Voor niets werken kan immers niemand in Nederland.”

Motor

De slagingspercentages voor theorie-examens in de motorcategorie A daalden in de afgelopen dertien jaar van 66,1 naar 54,1 procent. Een verschil van 14,2 procentpunten. Tussen 2001 en 2013 fluctueerde het percentage overigens steeds. De grootste daling vond in 2003 plaats, toen het slagingspercentage van 64,9 afnam tot 52,2 procent.

De slaagkans voor het theorie-examen van de AM-categorie bromfiets is met 45,3 procent in 2001 en 45,5 procent in 2013 bijna gelijk gebleven. Door de jaren heen waren uitschieters te zien naar boven en beneden. In 2003 werd een percentage van 41,8 genoteerd. In 2007 was het gemiddelde 52,9 procent.

Roosmarijn Dierick

Auteur: Roosmarijn Dierick

15 reacties op “Dramatische daling in slagingspercentages theorie-examen”

Peter Burger|07.08.14|12:56

de leerlingen moeten de regels, borden en de uitzonderingen begrijpen ,de fout die nu veel gemaakt wordt door leerlingen is eerst de examen oefen vragen allemaal te willen maken maar niet eerst de theorie die erbij hoort willen leren.
Ik ben al jaren theoriedocent en je ziet steeds meer dat er op die manier door de leerlingen zo geleerd word.
Voor mij is het antwoord a, b of c niet belangrijk maar wel hoe ze aan het antwoord gekomen zijn.
Peter Burger
Van Buuren Opleidingen

Corry de Jong|07.08.14|14:37

Ik leer het zelf wel, de meest gehoorde kreet als je het hebt over theorie.

Anjo Joostens|07.08.14|19:13

He Peter hoe gaat het met jou. Anjo hier, lang geleden. Klopt inderdaad wat je zegt. Bovendien hebben leerlingen uitsluitend een traject in hun hoofd, om die reden is de theorie voor hun bijzaak. Groetjes Anjo

Erwin Spiekstra|07.08.14|23:24

Theorie is teveel onnodige ballast en de verkeersregels waar het om gaat worden te weinig uitgespit.
LL stampen de ballast erin, slagen en zijn alles weer vergeten.
Vraag je LL maar 1 leuke vraag over de voorrang en ze slaan op tilt
Leer ze de belangrijke regels en melk deze regels uit in vragen zodat ze snappen wat ze op de weg tegenkomen.
Hoe breed een ahw mag zijn wordt pas belangrijk als ze een ahw gaan trekken
Dus alle ahw een BE rijbewijs
Het theorieboek is mi 3x te dik.

Kees Foks|08.08.14|08:59

Of het slagingspercentage daalt door fraude bestrijding kan ik niet beoordelen.
Wat ik wel weet dat de leerling theorie onderschat , niet de moeite neemt naar theorieles te komen . Geld speelt kennelijk geen enkele rol dus een paar keer overdoen is geen probleem.
Een collega vatten het zo samen : de eerste keer gaan ze voor oriëntatie de tweede keer kopen ze een theorie boekje of liever gezegd een oefen cd-rom of internet oefenserie . de derde keer gaan ze leren en bij de vierde keer slagen ze

Hans Kuiper|09.08.14|11:13

Het CBR zegt dat het belabberde resultaat door de slecht lerende kandidaten komt en suggereert dat een groot deel van de vroegere kandidaten fraudeerde. Inderdaad is de instelling van veel kandidaten in de jonge generatie gemakkelijk echter vind ik de stelling van het CBR veel te ver gaan.Ik denk dat het CBR er goed aan zou doen ook eens de hand in eigen boezem te steken en de vraagstelling en methode van examenaminering een onder de loep zou nemen.

Hans Kuiper|09.08.14|11:21

vervolg: Zakelijk gezien is het voor het CBR ook gewenst als er zoveel mogelijk kandidaten zo vaak mogelijk theorie-examen a €25,80 komen doen in deze tijden met teruglopende examenboekingen. Deze verhalen steken steeds vaker aan de kant van de kandidaten de kop op. Het verhaal van de slager die zijn eigen vlees mag keuren en het daarbij zelf in de hand heeft of de klant weer terug zal keren. Met een scherper onafhankelijke toezichthouder zou het CBR de schijn tegen zich weg kunnen nemen.

Eric Nooij|11.08.14|23:55

stel alleen vragen die er toe doen.
voorrang stoppen stilstaan parkeren borden enz
en laat de flauwekul vragen achterwege.

en laat ze iets doen aan de vraagstelling met heldere keuzes
het CBR laat ook veel te wensen over op de manier waarop vragen en antwoorden gesteld worden.

John van den Kieboom|15.08.14|09:34

Ik kan me in de meeste commentaren wel vinden. Ik geloof niet dat we veiligere bestuurders krijgen als men weet hoe hoog een auto mag zijn of als men weet wat de kleur van de laatste vlag in de militaire colonne is. Maar voordat we naar het CBR gaan wijzen zouden we ook eens naar de leerlingen mogen kijken? Of naar de voorlichting naar de leerling toe? Ik hoef collega’s denk ik niet uit te leggen hoe leerlingen en ouders aankijken tegen de rij opleiding. Vraag aan een leerling maar eens>>

John van den Kieboom|15.08.14|09:39

>> wat het gemiddeld aantal rijlessen in Nederland is. De meesten komen hoogstens op 25. Zo ook bij de theorie. Ik zit wel eens bij het CBR te luisteren in de wachtzaal. Leerlingen vertellen dan elkaar dat ze ter voorbereiding op het theorie examen “even het boekje hebben doorgebladerd” of “alleen de oefen cd dikwijls hebben gedaan” Tja, daar gaat men het niet mee redden. Ik heb ooit eens gelezen dat de gemiddelde leerling 30 studie uren nodig heeft.

Esther Gruppen|15.01.15|13:17

Mijn dochter heeft het nieuwe stijl nu 2x gedaan, beide net niet gehaald. Waar ze 15 fout mag hebben heeft ze er 3 en waar ze er 5 fout mag hebben, heeft ze er 7 fout. GEZAKT. Ze heeft heel het boek geleerd, oefeningen gedaan, dagen uren geleerd. En dan toch zakt ze. Ik vind het echt ongelofelijk. Ze had in de 65 vragen dus maar totaal 10 fout. En dan toch zakken. Dit moet echt veranderd worden.

Esther Gruppen|15.01.15|13:21

Mijn dochter nu 2x gezakt nieuwe stijl. Ontvangt dan thuis een overzicht: verkeersborden 1 fout, gevaarherkenning 1 fout. Maar ze nog niet wat ze fout heeft gedaan. Ik heb iemand wel eens horen zeggen, dat ze dit expres doen, dat laten zakken. Er kwamen ook vragen bij die niet eens in de theorieboek voorkwam. Dan gok je op een antwoord. Ik zat gisteren in Schelluinen op haar te wachten, ik heb in die tijd dat zij binnen was, 2 blije gezichten naar buiten zien komen. massaproduktie is het.

Mick Rensel|05.08.15|17:09

Heb nu 2 keer theorie examen gedaan en allebei niet gehaald.

Gevaarherkenning haal ik makkelijk, dan komt de theorie mijn laatste examen stond ik versteld bij sommige vragen: “Bij hoeveel graden celsius voel je het effect van winterbanden?” Wat een verrekt onnodige en stomme vraag alsjeblieft zorg ervoor dat examens verbeterd worden en laat die shit achterwegen wat heb ik daaraan helemaal niks. De gemiddelde persoon die haalt zijn theorie en praktijk en weet dan de helft niet meer. zegt genoeg

mar jamen|28.03.17|11:44

Wat mij betreft is het gewoon een centenkwestie. Mij zoon heeft super goed geleerd en nog gezakt op 1 vraag na. Waarom krijg je na afloop niet te zien welke vragen je fout hebt gedaan om er van de leren? Juist…… om zoveel mogelijk geld te verdienen. Ook mag je maar heel weinig fouten hebben. De slagingspercentages eerste kwartaal 2017 zijn maar 40%. Dat moet toch eigenlijk niet meer kunnen anno 2017??? Raar dat hier niets aan gedaan wordt. Dit klopt gewoonweg niet.

Pascal Leers|24.06.18|03:21

2 keer gezakt. En 2 keer de mist in gegaan met de gevaarherkenning. Er is voor mij een groot verschil tussen in een auto rijden tijdens de rijles en hetzelfde moeten beoordelen van een stilstaand 2D plaatje. Vooral het verschil tussen gas los en niets doen ligt dicht bij elkaar.
Ook die strikvragen. Verkeersborden die je in praktijk nooit tegen komt. Bijvoorbeeld een bord met daarom 120 (km). Daaronder een bordje : Tussen 18:00 en 21:00. Hoe hard mag je hier rijden om 22:00 ? Kom op zeg !!

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.